البرهان - برهان

البرهان - برهان میزان الحکمه ، جلد 1 ، صفحه 549 - 553

البرهان

برهان

و لمزيد الاطّلاع راجع : بحار الأنوار : ٩ / ٢ ـ ٢٥٤ «احتجاجات اللّه تعالى على أرباب الملل» . بحار الأنوار : ٩ / ٢٥٥ أبواب احتجاجات الرّسول صلى الله عليه و آله . بحار الأنوار : ١٠ / ١ ـ ٣٩٢ «احتجاجات الرّسول صلى الله عليه و آله و الأئمّة عليهم السلام» . انظر : عنوان ٩٩ «الحجّة» .

٣٥٨ - بُرهانُ اللّه ِ

برهان خداوند

(يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَكُمْ بُرْهَانٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ أَنْزَلْنَا إِلَيْكُمْ نُورا مُبِينا) . [1]«اى مردم! شما را از سوى پروردگارتان برهانى آمده است و براى شما نورى روشنگر فرو فرستاديم».

(فَذَانِكَ بُرْهَانَانِ مِنْ رَبِّكَ إِلى فِرْعَوْنَ وَ مَلَئِهِ إِنَّهُمْ كانُوا قَوْما فَاسِقِينَ) . [2]«اين دو از جانب پروردگارت برهانهاى تو براى فرعون و مهتران اوست ، كه آنان مردمى نا فرمانند».

١٨٣٢- حلية الأولياء عن عِياضِ بنِ غَنمٍ أنّه سَمِعَ رسُولَ اللّه ِ صلى الله عليه و آله يقولُ : إنَّ مِن خيار اُمّتي قَومَا ... يَتَقَرَّبُونَ بِالوسِيلَةِ ، يَلبَسُون الخِلْقانَ ، وَ يْتَبعونَ البُرهَانَ ، و يَتلُونَ الفُرقَانَ و يقَرِّبونَ القُربانَ . [3]حلية الأولياء ـ به نقل از عياض بن غنم ـ : شنيد[م] كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله مى فرمايد : برگزيدگان امّت من كسانى اند كه ... به من توسّل و تقرّب مى جويند ، كهنه مى پوشند و تابع برهان و تلاوت كننده قرآن اند و پيش آورنده نيكى و احسان .

١٨٣٣- الإمامُ عليٌّ عليه السلام ـ في صِفَةِ القُرآن الكَريمِ ـ : جَعَلَهُ اللّه ُ رَيّا لِعَطَشِ العُلَماءِ وَ رَبيعَا لِقُلوبِ الفُقَهاء ... وَ بُرهانا لِمَن تَكَلَّم بهِ ، و شاهِدا لِمنَ خَاصَمَ بِهِ . [4]امام على عليه السلام ـ در وصف قرآن كريم ـ فرمود : خداوند آن را مايه سيراب نمودن عالمان و بهار دلهاى فقيهان قرار داده است ... و برهانِ هر كه بدان سخن گويد و شاهد آن كه در احتجاجش بدان تكيه كند .

١٨٣٤- عنه عليه السلام ـ في فَضلِ الإسلامِ ـ : هُوَ عِندَ اللّه ِ وَثيقُ الأَركَانِ، رَفيعُ البُنيانِ، مُنيرُ البُرهانِ، مُضِيءُ النِّيرَان، عَزيزُ السُّلطَانِ .[5] امام على عليه السلام ـ درباره ارزش اسلام ـ فرمود : پايه هاى اين دين در پيشگاه خداى بزرگ استوار و پابرجاست و بنايش بلند و دليلش آشكار و روشنايى هايش درخشان و برهانش هميشه غالب و پيروز .

١٨٣٥- فَاطِمَةُ عليها السلام ـ في خُطبَتِها في مَعنى فَدَك ـ : كِتابُ اللّه ِ بَيِّنَةٌ بَصائُرهُ ، و آيٌ مُنكَشَفةٌ سرائِرهُ ، وَ بُرهانٌ مُتجَلِّيّةٌ ظَواهِرهُ . [6]فاطمه عليها السلام ـ در خطبه فدكيه ـ فرمود : كتاب خدا ، بصيرت هايش آشكار است و آيه هايش شفاف و روشن و برهانى است پيدا و پر جلوه .

١٨٣٦- الإمامُ الصَّادقُ عليه السلام: كنّا نَجوماً يُستضاءُ بِنا و للبرِيَّةِ نحنُ اليومَ بُرهانٌ . [7]امام صادق عليه السلام : ما ستارگانى بوديم فانوسِ راه و اكنون براى مردمان ، برهان .

(انظر) الحجّة : باب ٧١٨ ، ٧١٩ .

٣٥٩ - المُحاجَّةُ بإتيانِ البرهانِ

برهان خواهى خداوند

(أَمَّنْ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ وَ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ أَ إِلهٌ مَعَ اللّه ِ قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ) . [8]«يا آن كه مخلوقات را مى آفريند، سپس آنها را باز مى گرداند و آن كه از آسمان و زمين به شما روزى مى دهد، آيا معبودى با خداست؟ بگو: اگر راست مى گوييد برهان خويش بياوريد».

(وَ مَنْ يَدْعُ مَعَ اللّه ِ إِلها آخَرَ لا بُرْهَانَ لَهُ بِهِ فَإِنَّمَا حِسَابُهُ عِنْدَ رَبِّهِ إِنَّهُ لا يُفْلِحُ الكافِرُونَ) . [9]«آن كس كه با اللّه خداى ديگرى مى خواند كه بر او هيچ برهانى ندارد جز اين نيست كه حسابش نزد پروردگارش خواهد بود، به يقين كافران رستگار نمى شوند».

  ١٨٣٤- عنه عليه السلام ـ في فَضلِ الإسلامِ ـ : هُوَ عِندَ اللّه ِ وَثيقُ الأَركَانِ، رَفيعُ البُنيانِ، مُنيرُ البُرهانِ، مُضِيءُ النِّيرَان، عَزيزُ السُّلطَانِ . [10] امام على عليه السلام ـ درباره ارزش اسلام ـ فرمود : پايه هاى اين دين در پيشگاه خداى بزرگ استوار و پابرجاست و بنايش بلند و دليلش آشكار و روشنايى هايش درخشان و برهانش هميشه غالب و پيروز .

١٨٣٥- فَاطِمَةُ عليها السلام ـ في خُطبَتِها في مَعنى فَدَك ـ : كِتابُ اللّه ِ بَيِّنَةٌ بَصائُرهُ ، و آيٌ مُنكَشَفةٌ سرائِرهُ ، وَ بُرهانٌ مُتجَلِّيّةٌ ظَواهِرهُ . [11] فاطمه عليها السلام ـ در خطبه فدكيه ـ فرمود : كتاب خدا ، بصيرت هايش آشكار است و آيه هايش شفاف و روشن و برهانى است پيدا و پر جلوه .

١٨٣٦- الإمامُ الصَّادقُ عليه السلام: كنّا نَجوماً يُستضاءُ بِنا و للبرِيَّةِ نحنُ اليومَ بُرهانٌ . [12]امام صادق عليه السلام : ما ستارگانى بوديم فانوسِ راه و اكنون براى مردمان ، برهان .

(انظر) الحجّة : باب ٧١٨ ، ٧١٩ .

٣٥٩ - المُحاجَّةُ بإتيانِ البرهانِ

برهان خواهى خداوند

(أَمَّنْ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ وَ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ أَ إِلهٌ مَعَ اللّه ِ قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ) . [13]«يا آن كه مخلوقات را مى آفريند، سپس آنها را باز مى گرداند و آن كه از آسمان و زمين به شما روزى مى دهد، آيا معبودى با خداست؟ بگو: اگر راست مى گوييد برهان خويش بياوريد».

(وَ مَنْ يَدْعُ مَعَ اللّه ِ إِلها آخَرَ لا بُرْهَانَ لَهُ بِهِ فَإِنَّمَا حِسَابُهُ عِنْدَ رَبِّهِ إِنَّهُ لا يُفْلِحُ الكافِرُونَ) . [14]«آن كس كه با اللّه خداى ديگرى مى خواند كه بر او هيچ برهانى ندارد جز اين نيست كه حسابش نزد پروردگارش خواهد بود، به يقين كافران رستگار نمى شوند».

پی‌نوشت‌ها

[1] . النساء : ١٧٤ .

[2] . القصص : ٣٢ .

[3] . حلية الاُولياء : ١ / ١٦ .

[4] . نهج البلاغة : الخطبة ١٩٨ .

[5] . نهج البلاغة : الخطبة ١٩٨.

[6] . كتاب من لا يحضره الفقيه : ٣ / ٣٧٢ / ١٠ عن زينب بنت عليّ عليهما السلام.

[7] . المناقب لابن شهرآشوب : ٤ / ٢٧٧ ، بحار الأنوار : ٧٤ / ٢٦ نقلاً عن مناقب الدمعة السالَبة : ٦ / ٣٠٤ .

[8] . النمل : ٦٤ .

[9] . المؤمنون : ١١٧ .

[10] . نهج البلاغة : الخطبة ١٩٨ .

[11] . . كتاب من لا يحضره الفقيه : ٣ / ٣٧٢ / ١٠ عن زينب بنت عليّ عليهما السلام .

[12] . المناقب لابن شهرآشوب : ٤ / ٢٧٧ ، بحار الأنوار : ٧٤ / ٢٦ نقلاً عن مناقب الدمعة السالَبة : ٦ / ٣٠٤ .

[13] . النمل : ٦٤ .

[14] . المؤمنون : ١١٧ .

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

 

جدیدترین ها در این موضوع

 توحيد و خداشناسى در نهج البلاغه

توحيد و خداشناسى در نهج البلاغه

اوست خدايي كه با همه وسعتي كه رحمتش دارد كيفرش بر دشمنان سخت است و با سختگيري كه دارد رحمتش همه دوستان را فراگرفته است هركس كه با او به مبارزه برخيزد بر او غلبه مي كند هركس دشمني ورزد هلاكش مي سازد هركس با او كينه و دشمني ورزد تيره روزش كند و بر دشمنانش پيروز است هركس به او توكل نمايد او را كفايت كند .
 فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

هر چه به ذات شناخته باشد ساخته است و هرچه به خود بر پا نباشد ديگرى اش پرداخته. سازنده است نه با به كار بردن افزار. هر چيز را به اندازه پديد آرد، نه با انديشيدن در كيفيت و مقدار. بى نياز است بى آنكه از چيزى سود برد. با زمان ها همراه نيست و دست افزارها او را يارى ندهد.
 خداشناسی در نهج البلاغه

خداشناسی در نهج البلاغه

پیشوایان دینی، همواره ما را از اندیشیدن در ذات خداوند بزرگ منع کرده اند؛ چرا که عظمت بی پایان حضرت حق، فراتر از آن است که عقل محدود و نارسای بشری به درک و شناخت او دست یابد. در بخشی از کلام امام علی علیه السلام آمده است: «اگر وهم و خیال انسان ها، بخواهد برای درک اندازه قدرت خدا تلاش کند و افکار بلند و دور از وسوسه های دانشمندان، بخواهد ژرفای غیب ملکوتش را در نوردد و قلب های سراسر عشق عاشقان، برای درک کیفیّت صفات او کوشش نماید .
 بررسی توحيد در نهج البلاغه

بررسی توحيد در نهج البلاغه

بدان كه استواران در علم آن كسانى هستند كه اقرار به مجموع آن چه در پس ‍ پرده غيبت است و تفسيرش را نمى دانند، آنان را از اين كه بخواهند به زور از درهايى كه جلو عوالم غيب زده شده است وارد شوند بى نياز كرده است. پس خداوند بزرگ اعتراف آنان را به ناتوانى از رسيدن به آن چه در حيطه دانششان نيست ستود و خود دارى آنان را از غور كردن در آن چه به بحث و جستجو از كنه آن مكلف نشده اند استوارى در علم ناميده
 براهین وجودشناختی و جهان شناختی در نهج البلاغه

براهین وجودشناختی و جهان شناختی در نهج البلاغه

گویی اندیشمندان شرق و غرب، در این راه به مسابقه پرداخته اند، تا دقیق ترین و صحیح ترین و استوارترین برهان وجود شناختی را عرضه کنند. غربی ها در این راه به اعتراف خودشان شکست خورده و علی الظاهر به بن بست رسیده اند.

پر بازدیدترین ها

 خداشناسی در نهج البلاغه

خداشناسی در نهج البلاغه

پیشوایان دینی، همواره ما را از اندیشیدن در ذات خداوند بزرگ منع کرده اند؛ چرا که عظمت بی پایان حضرت حق، فراتر از آن است که عقل محدود و نارسای بشری به درک و شناخت او دست یابد. در بخشی از کلام امام علی علیه السلام آمده است: «اگر وهم و خیال انسان ها، بخواهد برای درک اندازه قدرت خدا تلاش کند و افکار بلند و دور از وسوسه های دانشمندان، بخواهد ژرفای غیب ملکوتش را در نوردد و قلب های سراسر عشق عاشقان، برای درک کیفیّت صفات او کوشش نماید .
 فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

هر چه به ذات شناخته باشد ساخته است و هرچه به خود بر پا نباشد ديگرى اش پرداخته. سازنده است نه با به كار بردن افزار. هر چيز را به اندازه پديد آرد، نه با انديشيدن در كيفيت و مقدار. بى نياز است بى آنكه از چيزى سود برد. با زمان ها همراه نيست و دست افزارها او را يارى ندهد.
 توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

البته این‏گونه نیست که خداوند با وجود امکان اشراف انسان بر صفاتش او را بازداشته، بلکه روشن است که شناخت جامع موجود نامحدود از سوى یک موجودِ محدود محال است. قدرت او بر اشراف‏بخشیدن به‏انسان در شناخت خود، به این امرِ محال تعلق نمى‏گیرد؛ زیرا غیرخدا همه‏چیز محدودیت دارد و نامحدودکردن محدود ذاتاً محال است.
 توحيد و خداشناسى در نهج البلاغه

توحيد و خداشناسى در نهج البلاغه

اوست خدايي كه با همه وسعتي كه رحمتش دارد كيفرش بر دشمنان سخت است و با سختگيري كه دارد رحمتش همه دوستان را فراگرفته است هركس كه با او به مبارزه برخيزد بر او غلبه مي كند هركس دشمني ورزد هلاكش مي سازد هركس با او كينه و دشمني ورزد تيره روزش كند و بر دشمنانش پيروز است هركس به او توكل نمايد او را كفايت كند .
 توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغهʁ)

توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه(1)

با توجه به این نکته، باید ببینیم که قرآن کریم برای عقائد و معارف مطرح شده از جانب خودش چه دلائلی را مطرح کرده است ؟ و با وجود این شیوه که قرآن از همه گروه ها برهان ودلیل می طلبد، آیا ممکن است که خودش برای مطالب خود دلیل نیاورد؟ و آیا جا دارد که ما برای معارف اسلام، از جای دیگر طلب دلیل کنیم ؟
Powered by TayaCMS