از مجموعه آیات گوناگون، استفاده می شود که باید اینگونه نباشیم:
منافق صفت نباشید. «و لاتکونوا کالّذین قالوا سمعنا و هم لایسمعون»(13) و مانند آنان (منافقان) نباشید که گفتند شنیدیم و در حقیقت نشنیدند.
ص:181
1- 1134. آل عمران، 193.
2- 1135. آل عمران، 146.
3- 1136. احزاب، 21.
4- 1137. ممتحنه، 4.
5- 1138. اعراف، 144.
6- 1139. حجر، 98.
7- 1140. آل عمران، 79.
8- 1141. نمل، 91.
9- 1142. یونس، 104.
10- 1143. نساء، 135.
11- 1144. مائده، 8 .
12- 1145. صفّ، 14.
13- 1146. انفال، 21.
ریاکار نباشید. «و لاتکونوا کالّذین خرجوا من دیارهم بطراً و رئاء الناس»(1) و مانند آنان (منافقان) نباشید که به قصد ریا و تظاهر، خانه و کاشانه خود را رها کردند.
پیمان شکن نباشید. «و لاتکونوا کالتی نقضت غَزْلها من بعد قوه انکاثا»(2) و همانند زنی نباشید که پنبه هایی که رشته و تابیده، واتاباند و از هم باز نمود.
پیامبر را اذیّت و ناراحت نکنید. «لاتکونوا کالّذین آذوا موسی»(3) و مانند یهودیانی نباشید که پیامبرشان حضرت موسی را آزار و اذیّت می کردند.
خدا را فراموش نکنید. «لاتکونوا کالّذین نسوا اللّه فانساهم انفسهم»(4) همانند کسانی که خدا را به فراموشی سپردند نباشید که عذاب خودفراموشی به دنبال دارد.
نا امید نباشید. «فلاتکن من القانطین»(5)
ناسپاس و کافر نباشید. «لاتکونوا کالّذین کفروا»(6)
یار و مددکار مجرمان نباشید. «فلن اکون ظهیراً للمجرمین»(7)
شکاک و دو دل نباشید. «فلاتکن من الممترین»(8)
با حق و حقیقت دشمنی نکنید. «و لاتکن للخائنین خصیما»(9) به نفع خیانت کاران، با دیگران خصومت و دشمنی نکنید.
از غافلان و نادانان نباشید. «و لاتکن من الغافلین»(10)، «و لاتکوننّ من الجاهلین»(11)
آیات و نشانه های الهی را دروغ نپندارید. «و لاتکوننّ من الّذین کذّبوا بایات اللّه فتکون من الخاسرین»(12) و مانند کسانی که آیات خدا را تکذیب کردند، نباشید که آنان زیانکاران خواهید بود.
پشتیبان کافران و بی دینان نباشید. «فلاتکونن ظهیراً للکافرین»(13)
ص:182
1- 1147. انفال، 47.
2- 1148. نحل، 92.
3- 1149. احزاب، 69.
4- 1150. حشر، 19.
5- 1151. حجر، 55 .
6- 1152. آل عمران، 156.
7- 1153. قصص، 17.
8- 1154. آل عمران، 60.
9- 1155. نساء، 105.
10- 1156. اعراف، 205.
11- 1157. انعام، 35.
12- 1158. یونس، 95.
13- 1159. قصص، 86.
در معامله، کم فروش و گران فروش نباشید. «و لاتکونوا من المخسرین»(1)
تفرقه و اختلاف نداشته باشید. «و لاتکونوا کالّذین تفرّقوا و اختلفوا»(2)