بسم الله الرحمن الرحیم
رسم مردم مدینه این بود که هر طفلی به دنیا می امد برای تیمن و تبرک قنداقه اش را محضر رسول اکرم می بردند تا متبرک به دامن رسالت شود هم رسول اکرم اذان و اقامه در گوش راست و چپ او بگوید و هم برای آن طفل دعا نماید و هم در برخی موارد خود حضرت برایش اسم انتخاب میفرمودند.
پس آوردن قنداقه رسم بود
دو استثناء داشت یکی از جهت منفی و یکی از جهت مثبت
حکم ابن عاص وقتی قنداقه مروان را محضر رسول اکرم آورد آن حضرت نپذیرفت و فرمود او را دور کنید ، بوزینه پسر بوزینه را.
علامه عسکری درکتاب احادیث عایشه جلد دوم نقل میکند که عایشه میگوید رسول اکرم قنداقه مروان را نپذیرفتند
کان لا یولد لاحد مولود الا اتی به النبی (ص) فدعا له،فادخل علیه مروان بن الحکم فقال: هو الوزغ ابن الوزغ الملعون ابن الملعون
وقتی زینب علیهاالسلام متولد شد قنداقه را نیاوردند بلکه خود رسول اکرم تشریف آوردند به خانه زهرا ( برخلاف تمام نوزادان که نوزاد را خدمت حضرت میاوردند) گمان میکنم جایی دیده باشم که خبر ولادت را امام حسین برای جد بزرگوارشان آوردند که یا جدا یا رسول الله خدا به من یک خواهر عطا فرمود. باشنیدن این خبر رسول اکرم تشریف فرما به خانه زهرا علیهماالسلام شدند و فرمودند قنداقه را به من بدهید.
معمولا در تولد هر فرزندی شادی و خوشحالی در آن خانه حکمفرماست اما در تولد دو مولود در خانه امیرالمؤمنین علیه السلام صدای گریه هم بلند شد یکی در تولد امام حسین علیه السلام و یکی در تولد عقیله بنی هاشم حضرت زینب کبری سلام الله علیها که رسول اکرم اخبار کربلا و مصائب را از جبرئیل امین شنیدند و گریه کردند وقتی سبب گریه را از حضرت میپرسیدند حضرت مصائب را بیان میفرمودند و بقیه اهل بیت هم گریه می نمودند.
جبرئیل نازل شد یا رسول الله خداوند میفرماید نام او را زینب بگذار
مرحوم جزائری میفرماید زینب معنای لغویش بمعنای ریشه و مصدر است یا بمعنای زینت پدر .
اما از این نام تمامی پنج تن آل عبا را میتوان استخراج کرد یعنی زینب بمعنای تمام پنج تن است
زاء زینب زاء اول نام مبارک زهرا علیهماالسلام
یاء زینب یاء آخر نام مبارک علی علیهماالسلام
نون زینب نون وسط نام مبارک حسنین علیهم السلام
باء زینب باء دومین حرف از واژه نبی صلی الله علیه وآله و سلم
کمتر شخصیتی سراغ داریم که اینهمه القاب و کنیه را داشته باشد
کنیه آن حضرت ام کلثوم است و اینکه ایشان را زینب کبری میگویند برای آنست که فرق باشد بین او و بین خواهرش که به آن نام و کنیه نامیده شده است چنانچه ملقبه به صدیقه صغری شده است برای اینکه فرق باشد بین او و مادرش صدیقه کبری فاطمه زهرا سلام الله علیهما.
حضرت زینب (س)، القاب زیادی دارند که در ذیل به بعضی از آنها به همراه معانی شان اشاره می شود که مرحوم سید نعمت الله جزائری در خصائص زینبیه آورده است:
1- عالمه غیر معلّمه: دانای بی آموزگار.
2- فهمه غیر مفهّمه: فهمیده بدون فهماننده.
3- کعبه الرّزایا: قبله رنج ها.
4- نائبه الزهراء (س): جانشین و نماینده حضرت زهرا (س).
5- نائبه الحسین (ع): جانشین و نماینده حضرت حسین (ع).
6- ملیکه الدنیا: ملکه جهان، شه بانوی گیتی.
7- عقیله بنی هاشم(5): بانوی خردمند بنی هاشم، عقیله النساء: خردمند بانوان، عقیله خدر الرساله: خردمند پرده نشینان رسالت، عقیله الطالبیین: زن خردمند از خاندان حضرت ابو طالب (و در بین طالبیان)، عقیله الوحی: بانوی خردمند وحی، عقیله النبوّه: بانوی خردمند پیامبری، عقیله القریش: بانوی خردمند از قریش، سیده العقائل: بانوی زنان خردمند.
8- عدیله الخامس من اهل الکساء: همتای پنجمین نفر از اهل کساء (امام حسین) (ع).
9- کفیله السجّاد: سرپرست حضرت سجّاد (ع).
10- سرّ أبیها: راز پدرش علی (ع).
11- الصدّیقه الصغری: صدّیقۀ کوچک تر. به این لقب ملقب شده تا با مادرش صدّیقه کبری فاطمه زهرا (س)، اشتباه نشود. چه این که به ایشان زینب کبری گفته می شود تا میان او و دیگر خواهرش (ام کلثوم) که به نام و کنیه او خوانده می شود، فرق باشد.
12- عابده آل علی: پارسای خاندان علی (ع).
13- بطله کربلاء: قهرمان کربلا.
14- عظیمه بلواها: بانویی که امتحانش بس بزرگ بود.
15- الباکیه: بانوی گریان.
16- سلیله الزهراء: چکیده و خلاصه حضرت زهرا.
17- امینه اللّه: امانت دار الاهی.
18- آیه من آیات اللّه: نشانی از نشانه های خداوند.
19- مظلومه وحیده: ستمدیده تنها.
20- صابره محتسبه: پایداری کننده به حساب خداوند و برای خداوند.
زینب سلام الله علیها شخصیتی است که امام معصوم به او میفرماید مرا در نماز شبت فراموش نکن
"یا اختاه! لا تنسنی فی صلاه اللیل"
امام معصوم اهل زیاده گویی و تعارف و غلوّ نیست اگر این بانو صلاحیت دعا کردن برای امام معصوم را نداشته باشد امام از او چنین درخواستی نمیفرماید چرا که عبث و بیهوده است و امام عمل بیهوده و عبث مرتکب نمیشود .
بانوان عالم و سیده زنان بودند با تمام مشکلات فراوان و مصائبی که در دوران زندگی دیدند و شنیدند به آنها ام المصائب نمیگویند حتی به حضرت زهرای مرضیه علیهاالسلام این لقب را نگفته اند با تمام زجرهای دوران اول اسلام و مهاجرتها و جنگها و غصب شدن حق خودش و همسرش و در آخر کار هم شهادتش.
اما ببینید چقدر مصائب این بانو سنگین بوده که او را به این لقب میشناسند .
در تمام شبه جزیره عربستان مردم مکه بیشتر از همه صاحب تجارت و داد و ستد و بزرگان قبائل بودند و فرهنگ زندگی آنها بهتر و با بلاد دیگر متفاوت تر بود
در میان مردم مکه قبیله قریش با فرهنگ بهتر در بین قبائل دیگر شناخته شده بودند
در میان قبیله قریش قبیله بنی هاشم به عقل و تدبیر و کمال مشهور بودند
در میان بانوان قبیله بنی هاشم پس از معصومین علیهم السلام همه مردم در مشکلات از عقل و تدبیر این بانوی باعظمت بهره میبردند و برای حل مشکلات به سراغ آنحضرت شرفیاب می شدند.