نبوت در نهج البلاغه
1. هدايت كننده انسان ها
اصطفى سبحانه من وُلده (أى آدم)
أنبياء أخذ على الوحى ميثاقهم، و على تبليغ الرسالة أمانتهم، لما بدل أكثر
خلقه عهدالله اليهم فجهلوا حقه و اتخذوا الانداد معه و اجتالتهم الشياطين
عن معرفته و اقتطعتهم عن عبادته، فبعث فيهم رسله، و واتر اليهم أنبياه
ليستأدوهم ميثاق فطرته و یذکّروهم منسیّ نعمته.
خدا پيمان وحى را از پيامبران گرفت تا امانت رسالت را به مردم برسانند،
آنگاه كه در عصر جاهليتها بيشتر مردم، پيمان خدا را ناديده انگاشتند و حق
پروردگار را نشناختند و برابر او به خدايان دروغين روى آوردند، و شيطان
مردم را از معرفت خدا باز داشت و از پرستش او جدا كرد، خداوند پيامبران خود
را مبعوث فرمود، و هر چندگاه، متناسب با خواسته هاى انسانها، رسولان خود
را پى در پى اعزام كرد تا وفادارى به پيمان فطرت را از آنان باز جويند و
نعمتهاى فراموش شده او را به يادشان بیاورند.1
2. برترين آفريده
اختار آدم عليه السلام خيرة من خلقه و جعله اول جبلته.
خداى بزرگ آدم را از ميان آفريدگانش برگزيد و او را نخستين و برترين آفريدگانش قرار داد.2
3. وصف عيسى (عليه السلام)
لم تكن له زوجة تفتنه، و لا ولد يحزنه، و لا مال يلفته.
در وصف عيسى عليه السلام مى فرمايد: نه همسرى داشت كه او را به فتنه در
افكند، نه فرزندى كه غمگينش سازد و نه مالى كه او را به خود مشغول گرداند.3
4. زهد موسى (عليه السلام)
ان شئتَ ثنّيتُ بموسى كليم الله
حيث يقول: (ربّ انى لِما أنزلت إلىّ من خير فقير)؛ و اللهِ ما سأله الّا
خبزا يأكله، لانه كان ياكل بقلة الارض.
اگر بخواهى پيامبر دیگرى را به عنوان الگو نام ببرم او موسى عليه السلام
است، آن گاه كه فرمود: (پروردگارا! من به آنچه از خير و نيكى برايم نازل
کنى نيازمندم) به خدا سوگند، حضرت موسى عليه السلام به جز نانى كه بخورد از
خدا نخواست، زيرا او گياهان زمين مى خورد.4
5. پيامبر زداينده شبهات
اشهد ان محمدا عبده و رسوله،
ارسله بالدين المشهور، و العلم المأثور، و الكتاب المسطور، و النور الساطع،
و الضياء اللامع، و الامر الصادع، ازاحة للشبهات، و احتجاجا بالبينات، و
تحديرا بالايات.
گواهى مى دهم كه محمد بنده و فرستاده خداست، او را با دين بلند آوازه و
نشانه برگزيده و كتاب نوشته و نور درخشان و پرتو تابان و فرمان آشكار و
آشكار كننده حق از باطل فرستاد، تا شبهات را بزدايد و با دليل و برهان حجت
آورى كند و با آيات هشدارشان دهد.5
6. پزشك امت
رسول الله صلى الله عليه و آله
طبيب دوّار بطبّه، قد احكم مراهمه، و أحمى مَواسمه، يضع ذلك حيث الحاجة
اليه مِن قُلوبٍ عُميٍ وَ آذَانٍ صُمّ وَ أَلسِنَةٍ بُكم.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله طبيبى است كه همراه با طبّش در ميان مردم
می گردد، مرهمهايش را محكم و آماده ساخته، و ابزارهايش را براى سوزاندن
زخمها داغ نموده، تا هر جا لازم باشد، در زمينه دلهاى كور، و گوشهاى كر، و
زبانهاى لال به كار گيرد.6
7. نشانه رستاخيز
ان الله جعل محمدا صلى الله عليه و آله عَلَما للساعة، و مبشّرا بالجنة، و مُنذرا بالعقوبه.
همانا خداوند محمد صلى الله عليه و آله را نشانه رستاخيز قرار داد و نويد دهنده بهشت و بيم دهنده از كيفر.7
8. وصف على عليه السلام از زمان مبعوث شدن پيامبر اعظم
ارسله على حين فترة من الرسل، و
طول هجعة من الامم، و اعتزام من الفتن..