الإيذاء (آزردن)

میزان الحکمه ، جلد 1 ، صفحه 123 - 129

الإيذاء

و لمزيد الاطّلاع راجع : بحار الأنوار : ٧٥/١٤٧ باب ٥٧ «من أخاف مؤمنا أو ضَرَبه أو آذاه».

انظر: عنوان ١٢٠ «التحقير». الجار : باب ٦٥٠ ، الزواج : باب ١٦٥٥ ، ١٦٥٦.

٧٧ - الإيذاءُ

٤٦٠- رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : أذلُّ النّاسِ مَنْ أهانَ النّاسَ. [1]پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خوارترين مردم كسى است كه مردمان را خُرد و خوار شمارد.

٤٦١- الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : فاز و اللّه ِ الأبرارُ ، أ تدري مَن هُم؟ هُمُ الّذينَ لا يُؤذُونَ الذَّرَّ . [2]امام صادق عليه السلام : به خدا سوگند كه نيكان رستگارند. آيا مى دانيد آنها چه كسانى هستند؟ كسانى كه آزارشان به مورچه اى نمى رسد.

٤٦٢- الإمامُ الكاظِمُ عليه السلام : ليسَ مِن أخلاقِ المُؤمِنينَ الغَشُّ و لا الأذى . [3]امام كاظم عليه السلام : دغلكارى و آزار ، از اخلاق مؤمنان نيست .

٧٨ - إيذاءُ المُؤمِنِ

وَ الّذِينَ يُؤْذُونَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ بِغَيْرِ مَا اكْتَسَبُوا فَقَدِ احْتَمَلُوا بُهْتَانا وَ إِثْما مُبِينا» . [4]«كسانى كه مردان و زنان مؤمن را بى آنكه گناهى كرده باشند، مى آزارند، تهمت و گناه آشكارى را به دوش مى كشند».

٤٦٣- رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : مَن آذى مُؤمنا فَقَدْ آذاني .[5]پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كه مؤمنى را بيازارد مرا آزار داده است.

٤٦٤- عنه صلى الله عليه و آله : مَن نَظَرَ إلى مؤمنٍ نظرةً يُخيفُهُ بها أخافَهُ اللّه ُ تعالى يومَ لا ظِلَّ إلاّ ظِلّهُ . [6]پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كس به مؤمنى نگاه ترسناكى كند، خداوند متعال او را در روزى كه سايه اى جز سايه او نيست، بترساند.

٤٦٥- عنه صلى الله عليه و آله : قالَ اللّه ُ تباركَ و تعالى : مَن أهانَ لي وَليّا فقد أرْصَدَ لِمُحارَبتي . [7]پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداوند تبارك و تعالى فرموده است: هر كه به يكى از دوستان من تحقير و توهين روا دارد براى جنگ با من آماده شده است.

٤٦٦- عنه صلى الله عليه و آله : مَن أحْزَن مُؤمنا ثمّ أعطاهُ الدُّنيا لم يَكُنْ ذلكَ كَفّارتَه ، و لم يُؤْجَرْ عَلَيهِ . [8]پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كه مؤمنى را اندوهناك سازد و سپس دنيا را به او بدهد، گناهش بخشوده نمى شود و در برابر آن پاداشى نمى بيند.

٤٦٧- الإمامُ عليٌّ عليه السلام : لا يَحِلُّ لِمُسلمٍ أن يُرَوِّعَ مُسلما . [9]امام على عليه السلام : بر هيچ مسلمانى روا نيست كه مسلمانى را به رعب و وحشت اندازد.

٤٦٨- الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : قالَ اللّه ُ عزّ و جلّ : لِيأذَنْ بِحَربٍ منّي مَن آذى عَبديَ المؤمنَ . [10]امام صادق عليه السلام : خداوند عزّ و جلّ فرموده است هر كه بنده مؤمن مرا بيازارد، به من اعلان جنگ مى دهد.

(انظر) وسائل الشيعة : ٨/٥٨٧ و ٥٨٨ باب ١٤٥ و ١٤٦.

٧٩ - كَفُّ الأذى

٤٦٩- رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : كُفَّ أذاكَ عنِ النّاسِ ؛ فإنّهُ صَدَقةٌ تَصّدَّقُ بها عَلى نَفْسِكَ . [11]پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : به مردم آزار نرسان، كه بى آزارى صدقه اى است كه براى خودت مى پردازى.

٤٧٠- كتاب من لا يحضره الفقيه : جِبرَئِيلُ عليه السلام لِرَسُولِ اللّه ِ صلى الله عليه و آله ـ حِينَ قالَ صلى الله عليه و آله لَهُ : يا جِبرَئِيُل عِظْني ـ : شَرَفُ المؤمنِ صَلاتهُ بِاللَّيلِ ، و عِزُّهُ كَفُّ الأَذى عَنِ الناسِ .[12] كتاب من لا يحضره الفقيه : جبرئيل به پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ هنگامى كه از او اندرز خواست ـ گفت : شرافت مؤمن ، نماز شب اوست و عزّت او آزار نرساندن به مردم .

٤٧١- الإمامُ عليٌّ عليه السلام : المؤمنُ نفسُه مِنه في تَعَبٍ و النّاسُ مِنه في راحةٍ . [13]امام على عليه السلام : نفْس مؤمن از او در رنج است، اما مردمان از وى آسوده اند.

٤٧٢- الإمامُ زينُ العابدينَ عليه السلام : كَفُّ الأذى مِن كَمالِ العقلِ ، و فيه راحةٌ للبَدَنِ عاجِلاً و آجِلاً . [14]امام زين العابدين عليه السلام : آزار نرساندن، نشانه كمال خرد است و مايه آسايش تن در دنيا و آخرت است.

٤٧٣- الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : مَن كَفّ يدَهُ عنِ النّاسِ فإنّما يكُفُّ عَنهُم يَدا واحدةً و يَكُفّونَ عنه أياديَ كثيرةً . [15]امام صادق عليه السلام : هر كه دست از آزار مردم بردارد، يك دست از آنها نگه داشته و مردم دستهاى بسيار از [آزار] او نگه مى دارند.

٨٠ - الصَّبرُ عَلَى الأذى فِي اللّه ِ سُبحانَهُ

وَ مِنَ النّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنّا بِاللّه ِ فَإِذا أُوذِيَ فِي اللّه ِ جَعَلَ فِتْنَةَ النّاسِ كَعَذَابِ اللّه ِ وَ لَئِنْ جاءَ نَصْرٌ مِنْ رَبِّكَ لَيَقُولُنَّ إِنّا كُنّا مَعَكُمْ أَ وَ لَيْسَ اللّه ُ بِأَعْلَمَ بِما فِي صُدُورِ العالَمِينَ» . [16]«از مردمان ، كسانى هستند كه مى گويند: به خدا ايمان آورده ايم و چون در راه خدا آزارى ببينند آزار مردم را چون عذاب خدا به شمار مى آورند. و هرگاه از سوى پروردگار تو مددى رسد، مى گويند: ما نيز با شما بوده ايم. آيا خدا به آنچه در دلهاى مردم جهان مى گذرد آگاه تر نيست؟».

فَالَّذِينَ هاجَرُوا وَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَ أُوذُوا فِي سَبيلِي وَ قَاتَلُوا وَ قُتِلُوا لَأُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّآتِهِمْ» . [17]«پس كسانى كه مهاجرت كرده و از خانه هايشان رانده شده و در راه من آزار ديده و جنگيده و كشته شده اند، گناهانشان را مى زدايم».

وَ لَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ فَصَبَرُوا عَلى ما كُذِّبُوا وَ أُوذُوا حَتّى أَتاهُمْ نَصْرُنا وَ لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِ اللّه ِ وَ لَقَدْ جاءَكَ مِنْ نَبَإِ المُرْسَلِينَ» . [18]«پيامبرانى هم كه پيش از تو بودند تكذيب شدند، ولى آنها بر آن تكذيب و آزار شكيبايى ورزيدند تا كمك ما به آنان رسيد. و كلمات خدا را تغيير دهنده اى نيست. و بى گمان پاره اى از اخبار پيامبران به تو رسيده است».

٤٧٤- رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : ما اُوذِيَ أحدٌ مِثْلَ ما اُوذِيتُ في اللّه ِ . [19]پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هيچ كس به اندازه من در راه خدا آزار و اذيت نديده است.

(انظر) خصائص خاتم النَّبيّين : باب ٣٧٨٤.

٨١ - جَزاءُ المُؤذي

٤٧٥- رَسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : مَنْ لَقِيَ أَخَاه بِما يَسُوؤُهُ لِيَسوءَه ساءَه اللّه ُ يومَ يَلقاه . [20]پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كه در ديدار برادر دينى اش، كارى كند تا او ناراحت شود، خداوند هم در روز ديدارش او را ناراحت مى كند.

٤٧٦- الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : إِذا كانَ يومُ القيامةِ نادى منادٍ : أَينَ الصدودُ لأَولِيائِي؟ فيقومُ قومٌ ليسَ على وجوهِهِم لَحْمٌ ، فيُقَالُ : هؤلاءِ الّذينَ آذَوْا المؤمنينَ و نصبُوا لهم و عانَدوُهم و عنَّفُوهُم في دِينِهِم ، ثمّ يؤمرُ بِهِمْ إلى جَهَنَّمَ . [21]امام صادق عليه السلام : در روز قيامت، ندا كننده اى ندا دردهد: كجايند آزار دهندگان دوستان من؟ پس گروهى برخيزند كه صورتشان گوشت ندارد و گفته مى شود: اينان كسانى هستند كه مؤمنان را آزار دادند و با آنان دشمنى و مخالفت كردند و در دينشان برايشان سخت گرفتند؛ سپس به درافكندنشان در جهنّم فرمان داده مى شود.