حکمت 410 نهج البلاغه : ره آورد حلم

حکمت 410 نهج البلاغه : ره آورد حلم

متن اصلی حکمت 410 نهج البلاغه

موضوع حکمت 410 نهج البلاغه

ترجمه مرحوم فیض

ترجمه مرحوم شهیدی

شرح ابن میثم

ترجمه شرح ابن میثم

شرح مرحوم مغنیه

شرح شیخ عباس قمی

شرح منهاج البراعة خویی

شرح لاهیجی

شرح ابن ابی الحدید

شرح نهج البلاغه منظوم

متن اصلی حکمت 410 نهج البلاغه

410 وَ قَالَ عليه السلام الْحِلْمُ عَشِيرَةٌ

موضوع حکمت 410 نهج البلاغه

ره آورد حلم

(اخلاقى، اجتماعى)

ترجمه مرحوم فیض

410- امام عليه السّلام (در سود بردبارى) فرموده است 1 بردبارى قبيله است (چون بردبار را از آزار دشمن نگاه مى دارد چنانكه قبيله و خويشاوند شخص را نگهدارى ميكنند، يا چون بر اثر بردبارى مردم دوست و ياور او ميشوند بآن ماند كه صاحب قبيله شده است)

( . ترجمه وشرح نهج البلاغه(فیض الاسلام)، ج 6 ، صفحه ی 1282)

ترجمه مرحوم شهیدی

418 [و فرمود:] بردبارى- همچون- قبيله است- و نزديكان كه فراهم كند مردم را براى يارى انسان- .

( . ترجمه نهج البلاغه شهیدی، ص 436)

شرح ابن میثم

393- و قال عليه السّلام:

الْحِلْمُ عَشِيرَةٌ

المعنى

استعار لفظ العشيرة للحلم باعتبار أنّه يحمى صاحبه ممّن ينافره و يعاديه كما يحميه عشيرته.

( . شرح نهج البلاغه ابن میثم، ج 5، ص 445)

ترجمه شرح ابن میثم

393- امام (ع) فرمود:

الْحِلْمُ عَشِيرَةٌ

ترجمه

«بردبارى قبيله اى است».

شرح

كلمه «عشيره» را به اعتبار اين كه بردبارى، شخص را از خطر افراد دشمن همانند پشتيبانى عشيره و قبيله اش حمايت مى كند، استعاره آورده است.

( . ترجمه شرح نهج البلاغه ابن میثم، ج 5، ص 753)

شرح مرحوم مغنیه

412- الحلم عشيرة.

المعنى

اذا حلمت عن السفيه كثر أنصارك عليه، كما قال الإمام في الحكمة 223.

و الأنصار عشيرة، بل لا خير في العشيرة اذا لم تؤازر و تناصر.

( . فی ضلال نهج البلاغه، ج 4، ص 458)

شرح شیخ عباس قمی

112- الحلم عشيرة.«» لأنّه يحمي صاحبه ممّن ينافره و يعاديه كما يحميه عشيرته.

قالوا: من غرس شجرة الحلم، اجتنى ثمرة السلم.«» و قالوا أيضا: الحلم جنود مجنّدة لا أرزاق لها.«» قال الشاعر:

و للكفّ عن شتم اللئيم تكرّما أضرّ له من شتمه حين يشتم

( . شرح حکم نهج البلاغه، ص95)

شرح منهاج البراعة خویی

(397) و قال عليه السّلام: الحلم عشيرة.

اللغة

(العشيرة) ج: عشائر و عشيرات: القبيلة، عشيرة الرّجل: بنو أبيه الأدنون- المنجد.

المعنى

جعل عليه السّلام الحلم عشيرة الرّجل باعتبار أنّه يدفع سفه السّفيه كما أنّ العشيرة تمنع عن الظلم و السفاهة.

الترجمة

بردباري بجاي قوم و تبار است.

( . منهاج البراعه فی شرح نهج البلاغه، ج 21، ص 497)

شرح لاهیجی

(448) و قال (- ع- ) الحلم عشيرة يعنى و گفت (- ع- ) كه بردبار بودن عشيره و قبيله اين كس است يعنى چنانچه عشيره اين كس دفع اذيّت دشمنان ميكنند حلم و بردبارى نيز دفع اذيّت مردمان ميكند

( . شرح نهج البلاغه نواب لاهیجی، ص 329)

شرح ابن ابی الحدید

426: وَ قَالَ ع الْحِلْمُ عَشِيرَةٌ كان یقال الحلم جنود مجندة لا أرزاق لها- . و

قال ع وجدت الاحتمال أنصر لي من الرجال

- . و قال الشاعر-

و للكف عن شتم اللئيم تكرما أضر له من شتمه حين يشتم

- . و كان يقال من غرس شجرة الحلم- اجتنى ثمرة السلم- . و قد تقدم من القول في الحلم ما فيه كفاية

( . شرح نهج البلاغه (ابن ابی الحدید) ج 20، ص 61)

شرح نهج البلاغه منظوم

[409] و قال عليه السّلام:

الحلم عشيرة.

ترجمه

بردبارى قوم و خويش انسان است.

نظم

  • اگر مردى حليم و بردبار استبر او بيگانه همچون خويش و يار است
  • چنانكه قوم و خويش از وى حمايتكند بيگانه بنمايد رعايت
  • همه مردم بجانش دوست دارندكجا در چنگ خصمش مى گذارند
  • اگر دشمن بسوى وى كند روبتابندش خلايق دست و بازو

( . شرح نهج البلاغه منظوم، ج 10، صفحه ی 194)

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

 

جدیدترین ها در این موضوع

No image

چگونه در مهمانی‌ها رفتار کنیم؟

رعایت آداب مهمانی می‌تواند روابط برادرانه میان مۆمنان را مستحکم‌تر ساخته و در رشد تعالی اجتماع تأثیر بسزایی داشته باشد.
No image

نقش ابراز علاقه و معاشرت درست در اسلام

نسان علاقه دارد كه مورد علاقه و محبت دیگران باشد. اگر آن‏ دوستداران، محبت‏خود را آشكار كنند، محبوب هم به محبان‏ علاقه‏ مند مى‏ شود و این محبت دو جانبه، زندگیها را از صفا و صمیمیت‏ بیشترى برخوردار مى‏سازد. ما اگر بدانیم كه خدا دوستمان دارد، ما هم‏خدا را بیشتر دوست‏خواهیم داشت. اگر بدانیم و بفهمیم كه رسول‏ خدا(ص) و اهل بیت(ع) به ما شیعیان عنایت و محبت دارند و این ‏علاقه را بارها نشان داده و اظهار كرده‏اند، محبت عترت در دل ما بیشترخواهد شد.
No image

اخلاق معاشرت اجتماعی، نمونه ای از سبک زندگی اسلامی

نمونه های بسیاری از سیره ی ائمه ی معصوم علیهم السلام درباره ی تشویق و تحریض مؤمنان به دوستی و برادری با هم، ایجاد پیوند برادری و دوستی بین آنها، اصلاح اختلافات و رفع کدورت ها گزارش شده است.
No image

اخلاق معاشرت و ارتباط با خویشاوندان در اسلام

سنّتِ «صله رحم»، از نیکوترین برنامه های دینی در حیطه معاشرت است. گرچه شکل نوین زندگی و مشغله های زندگیهای امروزی، گاهی فرصت این برنامه را از انسانها گرفته است، ولی حفظ ارزشهای دینی و سنّتهای سودمند و ریشه دار دینی، از عوامل تحکیم رابطه ها در خانواده ها است. بویژه در مناسبتهای ملّی، در اعیاد و وفیات و آغاز سال جدید، فرصت طبیعی و مناسبی برای عمل به این «سنّت دینی» است.
No image

تحلیل یافته‌های الگوی دینی رفتارها در خانواده و نقش رسانه ملی

آنچه از امور فطری در بحث تربیت مورد نظر است و مبنای تربیت مطرح می‌شود، امور فطری در زمینه خواست‌ها و گرایش‌هاست. البته باید توجه داشت آن دسته از خواست‌های فطری مبنای تربیت قرار می‌گیرد که ویژه انسان است و امتیاز او بر حیوان به شمار می‌آید، نه آن بخش از خواست‌ها و گرایش‌ها که میان هر دو مشترک است؛ زیرا در این بخش، انسان مانند حیوان برای شکوفاسازی نیازی به تربیت ندارد.

پر بازدیدترین ها

No image

راهنمای خانواده در پیشگیری از انحرافات (2)

کم را بیش گفتن یا بیش را کم گفتن، دروغ است و گوینده‏اش دروغگو مى‏باشد، چنان که بود را نبود و یا نبود را بود خبر دادن دروغ گویى مى‏باشد. همچنین بد را خوب و خوب را بد یا کوچک را بزرگ و بزرگ را کوچک خواندن، دروغ ‏محسوب می­شود.
No image

راهنمای خانواده در پیشگیری از انحرافات (10)

در تعالیم اسلام سفارش­های بسیاری در باره توجه مردم به اموال حلال و پرهیز از حرام خواری یا لقمۀ حرام وجود دارد. این متون دینی مردم را به رعایت حقوق مالی یکدیگر و عدم دست درازی به اموال همنوعان خود نموده است.
No image

چگونه خانواده ای سالم داشته باشیم؟ (1)

خانواده مانند یک سیستم است و در عین حال که یک سیستم است، خود زیر سیستم یک نظام اجتماعی هم است و تحت تأثیر مسائل مختلف جامعه، مسائل اجتماعی - اقتصادی و ارتباطات و سایر مسائل قرار دارد. امروزه خانواده‌ها با مشکلات بسیاری دست و پنجه نرم می‌کنند که برخلاف توانایی و حتی آمادگی آن است. این مشکلات می تواند اثرات مخربی بر روی بهداشت روانی خانواده‌ها داشته باشد. سلامت روان یک از مهم ترین عوامل در ارتقاء و تکامل انسانها محسوب می‌شود.
No image

نهاد خانواده در نظام اسلام (1)

رکن اصلی خانواده زن و شوهرند که با زناشویی و قرارداد شرعی و قانونی، پیوند زندگی مشترک را می بندند؛ اما با تولد فرزندان، خانواده تغییر شکل می دهد و نقش و جایگاه فرزندان پس از آن در کنار والدین نمایان می شود و حقوق، وظایف و کارکردهای جدیدی را در خانواده ایجاد می کند. گاه ممکن است پدر و مادر زن یا شوهر و یا گاه هر دو نیز در همین خانواده باشند. حضور این افراد یا حتی برادران و یا خواهران آنان به دو صورت می تواند باشد: یکی آنکه صورت موقت و میهمان داشته باشد و اگرچه برای مدت نامعلوم و نامحدود با آنها زندگی کنند، ولی به درون هسته ی اصلی خانواده یعنی زن و شوهر و فرزندان نروند و از لحاظ نظری و تحلیلی میهمان شمرده شوند. دوم آنکه به صورت شبکه ای با پیوند عمیق باشند که این مسئله در خانواده های گسترده دیده می شود. یعنی وجود افراد دیگر، مانند پدر و مادر، اجداد، برادر، خواهر و نوه ها، جزو ماهیت و تعریف خانواده است.
No image

مرزها و اصول روابط خانواده در قرآن كريم (1)

طبق اصول كلی كه از قرآن كریم استفاده می شود ارزش مثبت در فعل اخلاقی تابع انگیزه ای است كه انسان را وادار به انجام آن می كند. این انگیزه هر قدر ارتباط بیشتری با خدا داشته باشد مطلوبتر و دارای ارزش بالاتری خواهد بود, و بر عكس هر قدر بیشتر بطرف نقس و هوای نفسانی میل كند ارزش كمتری خواهد داشت.
Powered by TayaCMS