(1)
قرآن در آیات متعدّدی از برنامه ها و توطئه های دشمن خبر می دهد و وظیفه ی مسلمانان را به آنان گوشزد می نماید:
الف) افکار و آرزوهای دشمن:
«لتجدنّ اشدّ الناسس عداوهً للذین آمنوا الیهود والّذین اشرکوا»(2) قطعاً سخت ترین دشمنان اهل ایمان را یهودیان و مشرکان خواهی یافت.
«ما یودّ الّذین کفروا من اهل الکتاب ولاالمشرکین ینزل علیکم من خیر من ربّکم»(3) نه کفّار از اهل کتاب و نه مشرکان، هیچ کدام دوست ندارند که از طرف پروردگارتان به شما خیری برسد.
«ودّوا لو تدهن فیدهنون»(4) آرزو دارند که شما نرمشی نشان دهید تا با شما سازش کنند.
«ودوّا ما عنتم»(5) آرزو دارند که شما در رنج قرار گیرید.
«ودّ الّذین کفروا لو تغفلون عن اسلحتکم و امتعتکم...»(6) آرزو دارند که شما از اسلحه و سرمایه خود غافل شوید.
ب) توطئه های دشمن:
«انّهم یکیدون کیداً»(7) مخالفان، هرگونه توطئه ای را بر ضدّ شما به کار می برند.
«یشترون الضلاله و یریدون ان تضلّوا السبیل»(8) آنان گمراهی را می خرند و می خواهند شما نیز گمراه شوید.
ج) رفتار دشمن:
«انّ الکافرین لکم عدوّاً مبیناً»(9) کافران دشمنان آشکار شمایند.
«یخادعون اللّه والّذین آمنوا»(10) با خدا و مؤمنان خدعه می کنند.
ص:193
1- 1256. ذیل آیه 1 سوره ممتحنه.
2- 1257. مائده، 82.
3- 1258. بقره، 105.
4- 1259. قلم، 9.
5- 1260. آل عمران، 118.
6- 1261. نساء، 102.
7- 1262. طارق، 15.
8- 1263. نساء، 42.
9- 1264. نساء، 101.
10- 1265. بقره، 9.
«ان یثقفوکم یکونوا لکم اعداء»(1) اگر بر شما مسلّط شوند دشمن شما می گردند.
«آمنوا بالّذی انزل علی الّذین آمنوا وجه النهار واکفروا آخره لعلّهم یرجعون»(2) به آنچه که بر مؤمنان نازل شده صبحگاهان ایمان بیاورید و شامگاهان از ایمان برگردید (تا شاید مؤمنان نیز در حقانیّت دین مردّد شده و) برگردند.
د) وظیفه ی مسلمانان در برابر دشمن:
«هم العدوّ فاحذرهم»(3) آنان دشمنند پس از آنان حذر کنید.
«واعدّوا لهم ما استطعتم من قوّه...»(4) آنچه توان دارید برای مقابله با دشمن آماده کنید.
«لا تتّخذوا بطانه من دونکم لا یألونکم خبالاً»(5) غیر خودی ها را محرم اسرار نگیرید که رعایت نمی کنند.