حکمت 246 نهج البلاغه : تلاش در انفاقهاى اقتصادى

حکمت 246 نهج البلاغه : تلاش در انفاقهاى اقتصادى

متن اصلی حکمت 246 نهج البلاغه

موضوع حکمت 246 نهج البلاغه

ترجمه مرحوم فیض

ترجمه مرحوم شهیدی

شرح ابن میثم

ترجمه شرح ابن میثم

شرح مرحوم مغنیه

شرح شیخ عباس قمی

شرح منهاج البراعة خویی

شرح لاهیجی

شرح ابن ابی الحدید

شرح نهج البلاغه منظوم

متن اصلی حکمت 246 نهج البلاغه

246 وَ قَالَ عليه السلام يَا ابْنَ آدَمَ كُنْ وَصِيَّ نَفْسِكَ وَ اعْمَلْ فِى مَالِكَ مَا تُؤْثِرُ أَنْ يُعْمَلَ فِيهِ مِنْ بَعْدِكَ

موضوع حکمت 246 نهج البلاغه

تلاش در انفاقهاى اقتصادى

(اقتصادى)

ترجمه مرحوم فیض

246- امام عليه السّلام (در ترغيب به انفاق) فرموده است

1- اى فرزند آدم، تو خود وصىّ خويش باش، و (پيش از مرگ) از مال و دارائيت بده آنچه را كه مى خواهى كه پس از (مردن) تو بدهند (زيرا تو از هر كس بخود دلسوزترى).

( ترجمه وشرح نهج البلاغه(فيض الاسلام)، ج 6 ص 1199)

ترجمه مرحوم شهیدی

254 [و فرمود:] پسر آدم وصىّ خود در مال خويش باش، و در آن چنان كن كه خواهى پس از تو كنند.

( ترجمه مرحوم شهیدی، ص 403)

شرح ابن میثم

240- و قال عليه السّلام:

يَا ابْنَ آدَمَ كُنْ وَصِيَّ نَفْسِكَ- فِي مَالِكَ وَ اعْمَلْ فِيهِ مَا تُؤْثِرُ أَنْ يُعْمَلَ فِيهِ مِنْ بَعْدِكَ

المعنى

أى كما توصى من بعدك أن يوضع مالك موضع القربات و انتفاع أهلك به فكن أنت ذلك الوصيّ وضعه تلك المواضع في حياتك. و هو حثّ على بذل المال في وجهه،

( شرح ابن میثم، ج 5 ص 368)

ترجمه شرح ابن میثم

240- امام (ع) فرمود:

يَا ابْنَ آدَمَ كُنْ وَصِيَّ نَفْسِكَ- فِي مَالِكَ وَ اعْمَلْ فِيهِ مَا تُؤْثِرُ أَنْ يُعْمَلَ مِنْ بَعْدِكَ

ترجمه

«اى فرزند آدم، تو خود وصىّ خويشتن باش، و از مال و ثروتت آنچه مى خواهى كه ديگران پس از مرگ تو انجام دهند، تو خود ايثار كن».

شرح

يعنى: همان طورى كه سفارش مى كنى، پس از تو مال و ثروتت را در جاهايى كه باعث قرب خداست مصرف كنند، و يا خانواده ات استفاده كنند، تو خود، همان طرف سفارش باش و در زمان حياتت اين كارها را بكن، و اين عبارت وسيله ترغيب به صرف مال در راه صحيح است.

( ترجمه شرح نهج البلاغه ابن میثم، ج 5 ص 626)

شرح مرحوم مغنیه

253- يا ابن آدم كن وصيّ نفسك في مالك و اعمل فيه ما تؤثر أن يعمل فيه من بعدك.

المعنى

اعتاد الناس أن يوصوا بشطر من أموالهم على أوجه البر و الإحسان بعد الموت.

و يقول الإمام لهؤلاء: لما ذا بعد الموت سارعوا- ما دمتم في قيد الحياة- الى المعروف الذي أو كلتموه الى الآخرين بعد الموت، و ان خفتم الفقر و الحاجة عند الشيخوخة فاقرءوا قوله تعالى: الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَ يَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ وَ اللَّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَ فَضْلًا- 268 البقرة.

( فی ضلال نهج البلاغه، ج 4 ص 368 و 369)

شرح شیخ عباس قمی

365- يا ابن آدم، كن وصيّ نفسك، و اعمل في مالك ما تؤثر أن يعمل فيه من بعدك. أي كما توصي من بعدك أن يوضع مالك موضع القربات و انتفاع أهلك به فكن أنت ذلك الوصيّ، وضعه تلك المواضع في حياتك.

( شرح حکم نهج البلاغه شیخ عباس قمی، ص 266)

شرح منهاج البراعة خویی

الرابعة و الاربعون بعد المائتين من حكمه عليه السّلام

(244) و قال عليه السّلام: يا ابن آدم كن وصىّ نفسك في مالك و اعمل فيه ما تؤثر أن يعمل فيه من بعدك.

المعنى

نبّه عليه السّلام: على مزيد الاستعداد للموت بتقديم البرّ و الصدقات و هو حيّ فيجعل نفسه في مقام أوثق وصىّ يختاره لنفسه على ماله بعده فعمل به هو نفسه.

الترجمة

فرمود: أي آدميزاده خود را در مالت وصىّ و نائب مناب ساز و هر چه مى خواهى وصيّ در مال تو پس از مرگت انجام دهد خودت انجام بده چه خوش سروده است:

  • برگ عيشى بگور خويش فرست كس نيارد ز پس تو پيش فرست

( منهاج البراعه فی شرح نهج البلاغه(الخوئی) ج 21 ص324و325)

شرح لاهیجی

(287) و قال (- ع- ) يا بن ادم كن وصىّ نفسك و اعمل فى مالك ما تؤثر ان يعمل فيه من بعدك يعنى و گفت (- ع- ) اى پسر ادم باش تو وصىّ نفس تو و عمل بكن در مال توان كارى را كه اختيار كردى كه بكنند در ان مال تو بعد از مردن تو يعنى آن چه را كه از مال تو وصيّت ميكنى كه بعد از مردن وصىّ تو صرف خيرات و مبرّات بكند خود در حين حيات بمصرف خيرات برسان زيرا كه در تأخير مظنّه آفاتست

( شرح نهج البلاغه (لاهیجی) ص 314)

شرح ابن ابی الحدید

251: يَا ابْنَ آدَمَ كُنْ وَصِيَّ نَفْسِكَ- وَ اعْمَلْ فِي مَالِكَ مَا تُؤْثِرُ أَنْ يَعْمَلَ فِيهِ مَنْ بَعْدَكَ لا ريب أن الإنسان يؤثر أن يخرج ماله بعد موته- في وجوه البر و الصدقات و القربات- ليصل ثواب ذلك إليه- لكنه يضن بإخراجه و هو حي في هذه الوجوه- لحبه العاجلة و خوفه من الفقر و الحاجة إلى الناس في آخر العمر- فيقيم وصيا يعمل ذلك في ماله بعد موته- . و أوصى أمير المؤمنين ع الإنسان- أن يعمل في ماله و هو حي- ما يؤثر أن يجعل فيه وصية بعد موته- و هذه حالة لا يقدر عليها إلا من أخذ التوفيق بيده

( شرح نهج البلاغة(ابن أبي الحديد)، ج 19 ، صفحه ى 95)

شرح نهج البلاغه منظوم

[245] و قال عليه السّلام:

يابن ادم كن وصىّ نفسك، و اعمل فى مالك ما تؤثّر أن يعمل فيه من بعدك.

ترجمه

پسر آدم تو خود وصىّ و جانشين خويشتن باش، و هر كارى كه مى خواهى پس از تو با مالت بكنند آن كار را خودت بجاى آر (و براى روز گرفتاريت خودت چاره بينديش).

نظم

  • تو اى فرزند آدم اين سخن گوشكن و آن را مكن هرگز فراموش
  • وصىّ نفس خود خود در جهان باشبدست خويش تخم نيكوئى پاش
  • بحق خويشتن خود ميكن ارفاقبدست خود بكن از مالت انفاق
  • كه فردا چون ز دنيا رخت بردىبدست وارثان مالت سپردى
  • نيارد وارثت رحمى بحالت گذارد در كف ورزد وبالت
  • تو را جان رهن مار و مور گور است ولى وارث ببزم عيش و سور است
  • دو چشمان تو اندر انتظار است ز دست رنج تو او شاد خوار است
  • پس آن به تا كه وقت كار دارى براى خود كنى خود نيك كارى

( شرح نهج البلاغه منظوم، ج 10 ص 24 و 25)

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

 

جدیدترین ها در این موضوع

No image

چگونه در مهمانی‌ها رفتار کنیم؟

رعایت آداب مهمانی می‌تواند روابط برادرانه میان مۆمنان را مستحکم‌تر ساخته و در رشد تعالی اجتماع تأثیر بسزایی داشته باشد.
No image

نقش ابراز علاقه و معاشرت درست در اسلام

نسان علاقه دارد كه مورد علاقه و محبت دیگران باشد. اگر آن‏ دوستداران، محبت‏خود را آشكار كنند، محبوب هم به محبان‏ علاقه‏ مند مى‏ شود و این محبت دو جانبه، زندگیها را از صفا و صمیمیت‏ بیشترى برخوردار مى‏سازد. ما اگر بدانیم كه خدا دوستمان دارد، ما هم‏خدا را بیشتر دوست‏خواهیم داشت. اگر بدانیم و بفهمیم كه رسول‏ خدا(ص) و اهل بیت(ع) به ما شیعیان عنایت و محبت دارند و این ‏علاقه را بارها نشان داده و اظهار كرده‏اند، محبت عترت در دل ما بیشترخواهد شد.
No image

اخلاق معاشرت اجتماعی، نمونه ای از سبک زندگی اسلامی

نمونه های بسیاری از سیره ی ائمه ی معصوم علیهم السلام درباره ی تشویق و تحریض مؤمنان به دوستی و برادری با هم، ایجاد پیوند برادری و دوستی بین آنها، اصلاح اختلافات و رفع کدورت ها گزارش شده است.
No image

اخلاق معاشرت و ارتباط با خویشاوندان در اسلام

سنّتِ «صله رحم»، از نیکوترین برنامه های دینی در حیطه معاشرت است. گرچه شکل نوین زندگی و مشغله های زندگیهای امروزی، گاهی فرصت این برنامه را از انسانها گرفته است، ولی حفظ ارزشهای دینی و سنّتهای سودمند و ریشه دار دینی، از عوامل تحکیم رابطه ها در خانواده ها است. بویژه در مناسبتهای ملّی، در اعیاد و وفیات و آغاز سال جدید، فرصت طبیعی و مناسبی برای عمل به این «سنّت دینی» است.
No image

تحلیل یافته‌های الگوی دینی رفتارها در خانواده و نقش رسانه ملی

آنچه از امور فطری در بحث تربیت مورد نظر است و مبنای تربیت مطرح می‌شود، امور فطری در زمینه خواست‌ها و گرایش‌هاست. البته باید توجه داشت آن دسته از خواست‌های فطری مبنای تربیت قرار می‌گیرد که ویژه انسان است و امتیاز او بر حیوان به شمار می‌آید، نه آن بخش از خواست‌ها و گرایش‌ها که میان هر دو مشترک است؛ زیرا در این بخش، انسان مانند حیوان برای شکوفاسازی نیازی به تربیت ندارد.

پر بازدیدترین ها

No image

نهاد خانواده در نظام اسلام (1)

رکن اصلی خانواده زن و شوهرند که با زناشویی و قرارداد شرعی و قانونی، پیوند زندگی مشترک را می بندند؛ اما با تولد فرزندان، خانواده تغییر شکل می دهد و نقش و جایگاه فرزندان پس از آن در کنار والدین نمایان می شود و حقوق، وظایف و کارکردهای جدیدی را در خانواده ایجاد می کند. گاه ممکن است پدر و مادر زن یا شوهر و یا گاه هر دو نیز در همین خانواده باشند. حضور این افراد یا حتی برادران و یا خواهران آنان به دو صورت می تواند باشد: یکی آنکه صورت موقت و میهمان داشته باشد و اگرچه برای مدت نامعلوم و نامحدود با آنها زندگی کنند، ولی به درون هسته ی اصلی خانواده یعنی زن و شوهر و فرزندان نروند و از لحاظ نظری و تحلیلی میهمان شمرده شوند. دوم آنکه به صورت شبکه ای با پیوند عمیق باشند که این مسئله در خانواده های گسترده دیده می شود. یعنی وجود افراد دیگر، مانند پدر و مادر، اجداد، برادر، خواهر و نوه ها، جزو ماهیت و تعریف خانواده است.
No image

چگونه خانواده ای سالم داشته باشیم؟ (1)

خانواده مانند یک سیستم است و در عین حال که یک سیستم است، خود زیر سیستم یک نظام اجتماعی هم است و تحت تأثیر مسائل مختلف جامعه، مسائل اجتماعی - اقتصادی و ارتباطات و سایر مسائل قرار دارد. امروزه خانواده‌ها با مشکلات بسیاری دست و پنجه نرم می‌کنند که برخلاف توانایی و حتی آمادگی آن است. این مشکلات می تواند اثرات مخربی بر روی بهداشت روانی خانواده‌ها داشته باشد. سلامت روان یک از مهم ترین عوامل در ارتقاء و تکامل انسانها محسوب می‌شود.
No image

تأثیر بخشش بر روابط خانواده

محیط خانه می تواند محلی برای سلوک و عروج و تکامل مرد و زن و نیز فرزندان باشد، به ویژه اگر سعه صدر داشته باشند. بدون تردید، هرگاه کسی به انسان ستمی روا می دارد، حس انتقام جویی او را برمی انگیزد. ولی انسان نباید اسیر هواها و غرایز حیوانی باشد، بلکه باید با هوای نفس و خواسته دل بستیزد و به وسوسه های شیطانی توجهی نکند؛ زیرا انسان والاتر از این است که پایبند این گونه غرایز شیطانی باشد.
No image

راهنمای خانواده در پیشگیری از انحرافات (14)

سکوت و بی‎تفاوتی در مقابل زیر پا نهادن ارزش­های دینی و انسانی با فرهنگ اسلامی سازگار نیست؛ چون در تعالیم دین و متون روایی بر حفظ موازین شرع، بسیار تأکید شده است. در حقیقت روحیه‎ی دینی با غیرت پیوند خورده و بی‎غیرتی، مساوی با ضعف اعتقادات دینی یا بی‎دینی است.
No image

مدیریت خانواده در اسلام(2)

مدیریت صحیح خانواده بدون برنامه ریزی های دقیق و همه جانبه امکان پذیر نمی باشد.بنابراین،توجه به این نکته یکی از مهم ترین راه کارهای مدیریت خانواده محسوب می شود. ائمه معصومین (ع) نکات بسیار ارزشمندی در نحوه ی برنامه ریزی در فرایند مدیریت خانواده گوش زد کرده اند که در ادامه ی مقاله به چند مورد از آنها اشاره می شود
Powered by TayaCMS