(2)
در قرآن کریم دوبار عبارت «فأجره علی اللّه» آمده است: یک بار در سوره ی نساء آیه 100 که مربوط به مهاجرین مخلص است و یک بار در این آیه که مربوط به عفو از بدی های مردم است، پس معلوم می شود پاداش عفو و اصلاح هم وزن پاداش مهاجرت الی اللّه است.
قانون مماثلت در اسلام: از آنجا که قوانین اسلام طبق عقل وفطرت و عدل است، در امور مختلف برابری را با صراحت مطرح کرده است که ما چند نمونه را در اینجا بیان می کنیم:
ص:203
1- 1318. تفسیر نورالثقلین.
2- 1319. ذیل آیات 40-41 سوره شوری.
* «فمن اعتدی علیکم فاعتدوا علیه بمثل ما اعتدی علیکم»(1) هرکس به شما تعدّی و تجاوز کرد، به مانند آن بر او تعدّی کنید.
* «و لهنّ مثل الّذی علیهنّ بالمعروف»(2)، و برای زنان همانند وظایفی که بر دوش آنها است، حقوق شایسته ای قرار داده شده است.
* «و من قتله منکم متعمّداً فجزاء مثل ما قتل من النعم»(3)، هرکس از شما به عمد شکاری را در حال احرام بکشد کیفر و کفّاره اش کشتن نظیر آن حیوان از چهار پایان است.
* «و ان عاقبتم فعاقبوا بمثل ما عوقبتم به»(4) و هرگاه خواستید مجازات کنید تنها به مقداری که بر شما تعدّی شده کیفر دهید.
نمونه مماثلت در سنّت های الهی:
* «مکروا و مکراللّه»(5) دشمنان نقشه کشیدند و خداوند چاره جویی کرد.
* «یخادعون اللّه و هو خادعهم»(6) (منافقین) می خواهند خدا را فریب دهند در حالی که او آنها را فریب می دهد.
* «انما نحن مستهزؤون اللّه یستهزی ء بهم»(7) (می گویند:) ما (آنها) را مسخره می کنیم، خداوند آنها را مسخره می کند.
* «نسوا اللّه فانساهم»(8) خدا را فراموش کردند و خدا نیز آنان را به فراموشی گرفتار کرد.
* «فلمّا زاغوا ازاغ اللّه»(9) هنگامی که آنها از حقّ منحرف شدند، خداوند قلوبشان را منحرف ساخت.
* «و ان عُدتم عُدنا»(10) هرگاه برگردید، ما بازمی گردیم.
* «للّذین احسنوا الحسنی وزیاده»(11) کسانی که نیکی کردند، پاداش نیک وزیاده بر آن دارند.
* «رضی اللّه عنهم و رضوا عنه»(12) خداوند از آنها خشنود و آنها از او خشنود خواهند بود.
ص:204
1- 1320. بقره، 149.
2- 1321. بقره، 228.
3- 1322. مائده، 90.
4- 1323. نحل، 126.
5- 1324. آل عمران، 54.
6- 1325. نساء، 142.
7- 1326. بقره، 14 - 15.
8- 1327. حشر، 19.
9- 1328. صف، 5.
10- 1329. اسراء، 8.
11- 1330. یونس، 26.
12- 1331. مائده، 119.
* آنان که در دنیا می گفتند: «سواء علینا اوعظت ام لم تکن من الواعظین»(1) برای ما تفاوت نمی کند که ما را انذار کنی یا نکنی، (بیهوده خود را خسته نکن) در قیامت می گویند: «سواء علینا اجزعنا ام صبرنا»(2) چه بی تابی کنیم و چه شکیبایی، تفاوتی برای ما ندارد.
* «من کان فی هذه اعمی فهو فی الاخره اعمی»(3) آنها که در این جهان (از دیدن چهره حقّ) نابینا بودند، در آنجا نیز نابینا هستند.
* «فاذکرونی اذکرکم»(4) به یاد من باشید تا به یاد شما باشم.
* اگر خداوند به ما دستور می دهد: «صلّوا علیه و سلّموا تسلیما»(5) بر پیامبر درود فرستید و سلام گویید وتسلیم فرمانش باشید، در مقابل به پیامبر دستور می دهد: «و صلّ علیهم»(6) به آنها که زکات می پردازند درود بفرست.